Ungmennabúðir UMFÍ

Ýmsar upplýsingar

Hvar eru Ungmennabúðirnar?

Ungmennabúðir UMFÍ eru í gömlu íþróttamiðstöðinni á Laugarvatni. 

Heimilisfang: Hverabraut 4, 840 Laugarvatn. 

Sími: 787 5050

Netfang: ungmennabudir@umfi.is

 

Smelltu hér til þess að opna mynd með leiðarlýsingu. 

Námskeið fyrir nemendur

Nemendur sækja fjölbreytt námskeið og aðra skemmtilega viðburði á meðan dvöl þeirra stendur í Ungmennabúðunum.

Eftirfarandi námskeið eru í boði: 

  • Draumateymið: Hópefli, samvinna og samskipti.
  • Gögl: Einbeiting, hreyfing, athygli og þolinmæði.
  • Jarðhitameistarinn: Sjáðu hvað hægt er að nýta íslenska jarðhitann í.
  • Jöklaleikir: Ísbrjótar og hreyfing.
  • Kjarkur og þor: Tjáning og viðtal.
  • Kveikjan: Kynning á svæðinu, reglum, ábyrgð nemenda og gildi búðanna.
  • Stefnumót: Félagsfærni, uppbyggileg samskipti. 
  • Söguferð: Allt sem þig langar að vita um Laugarvatn.
  • Traustaganga: Hreyfing, traust og samvinna.    
  • Upptakarinn: Upplifun þátttaka.
  • Út úr kassanum: Hreyfing, gleði og hópefli.
  • Þrautabraut: Hópefli og áskorun.
  • Ævintýraferð: Kemur á óvart.

Undirbúningur undir Laugaleikana- hópurinn undirbýr innkomuatriði, skapar réttu stemninguna og stillir upp liði fyrir Laugaleikana. 

Laugaleikarnir — Samheldni, keppni og liðsandi. Punkturinn yfir i-ið :-)  
Saga Ungmennabúða UMFÍ

Fyrstu 10 ár Ungmenna- og tómstundabúða UMFÍ (2005 - 2015)

 

Upphafið  
Það var um miðjan janúar árið 2005 sem fyrsti hópur 9. bekkinga mætti í Ungmenna – og tómstundabúðir UMFÍ að Laugum í Sælingsdal.

Hugmyndina að stofnun búðanna má í raun rekja til skýrslu nefndar á vegum Menntamálaráðuneytisins frá árinu 2002 þar sem niðurstöður eru á úttekt á stöðu félags- og tómstundamála ungs fólks á Íslandi. Í skýrslunni eru viðraðar áhyggjur af því að þátttaka ungs fólks í félagsstarfi hefur staðið í stað eða minnkað árin á undan. Lagt var til í skýrslunni að „komið verði á laggirnar félagsforystuskóla/leiðtogaskóla í samvinnu samtaka á sviði félags- og tómstundamála með stuðningi stjórnvalda. Uppbygging námsins taki mið af reynslu og þörfum æskulýðssamtaka á þessu sviði.“

Það var svo þann 11. ágúst árið 2004 sem samstarfsyfirlýsing var undirrituð á milli Ungmennafélags Íslands, Dalabyggðar, Menntamálaráðuneytis, Iðnaðarráðuneytisins, Byggðastofnunar og Kennaraháskóla Íslands um stofnun Ungmennabúðanna. Búðirnar voru í upphafi hugsaðar sem þriggja ára tilraunaverkefni í samstarfi við ýmsa aðila sem koma að málum barna og unglinga á Íslandi.

Búðirnar, sem ætlað var að hafa frítíma unglinga sem aðalviðfangsefni, voru opnaðar í gamla skólahúsinu á Laugum sem staðið hafði autt yfir vetrartímann um nokkura ára skeið. Gamla skólahúsið var reyndar eins og hannað fyrir starfsemi af þessu tagi enda voru þar heimavist, matsalur, sundlaug og íþróttahús. Einkar ánægjulegt var að koma húsnæðinu aftur í notkun.

Ungmenna- og tómstundabúðirnar voru þær fyrstu af sínum toga á Íslandi. Annars konar búðir höfðu þó verið starfræktar um nokkurt skeið, þar á meðal skólabúðirnar að Reykjum í Hrútafirði sem hófu starfsemi árið 1988. Áherslan þar er önnur og nemendurnir sem þangað koma yngri en í Ungmenna- og tómstundabúðum UMFÍ. 

Þeir aðilar sem komu að opnun Ungmennabúðanna að Laugum voru öll með reynslu af vinnu með börnum og unglingum og þeirra þekking og ástríða fyrir starfi með ungmennum hafa gert Laugar að því sem þær eru í dag. Fyrsti forstöðumaður Ungmennabúðanna var Bjarni Gunnarsson en árið 2006 tók Anna Margrét Tómasdóttir við því starfi og hefur hún gegnt því allar götur síðan.

Jörgen Nilsson tómstundaleiðbeinandi hefur einnig verið starfsmaður Ungmennabúðanna nánast frá upphafi og átt mikinn þátt í að móta það starf sem þar er unnið, það má því með sanni segja að Anna Margét og Jörgen hafi verið potturinn og pannan í myndun og mótun búðanna.

Markmið búðanna í upphafi voru að hvetja nemendurna til að vera virka í félags- og tómstundastarfi, efla hjá þeim sjálfstraust, samvinnu og tillitssemi auk þess að kynna þá fyrir sögu og nánasta umhverfi staðarins.

Ungmennafélag Íslands leggur áherslu á að virkja fólk á öllum aldri til að starfa og taka þátt í félagsmálum, íþróttum, tómstundum, útivist, menningu og umhverfismálum og það hefur því alltaf verið haft að leiðarljósi á Laugum.

Það fyrirkomulag sem komið var á í upphafi að nemendahóparnir komi að Laugum á mánudagsmorgnum, sæki ýmis konar námskeið á meðan dvalið er á Laugum og haldi heim á leið í kringum hádegi á föstudögum hefur haldist eins í áranna rás. Dagskráin sem slík og námskeiðin hafa þó tekið töluverðum stakkaskiptum. Einstöku námskeið hafa þó haldist eins eða mjög svipuð alveg frá upphafi. Má þar fyrst nefna gönguferðina á Tungustapa þar sem leiðbeinandi gengur með nemendahópinn upp á topp stapans og segir þeim þar söguna um álfana í stapanum og bræðurna í Sælingsdalstungu.

Þó gangan hafi haldist í sömu mynd síðustu ár er rétt að nefna að göngurnar eru ákaflega ólíkar í eðli sínu, nemendurnir ýmist liggja í sólbaði á toppi stapans eða þjóta niður brekkurnar á rassaþotum allt eftir árstíð, veðrum og vindum. Annað námskeið sem haldist hefur að mestu leyti eins frá upphafi er blindragangan, þar sem nemendur leiða félaga sína með blindragleraugu yfir mela og móa í dalnum. Kennsla í ræðumennsku sem endar á ræðukeppni hefur líka verið á dagskrá Ungmennabúðanna nánast frá upphafi og er alltaf jafn vinsæl þrátt fyrir sviðsskrekk sumra nemenda. Að ræðukeppninni lokinni er allt stress gleymt og eftir situr bara góð reynsla og stoltur nemendahópur.

Eftir að Ungmennabúðirnar höfðu verið starfræktar í stuttan tíma var tekin sú ákvörðun að byggja vikuna upp sem keppni á milli tveggja til fjögurra liða sem væru mynduð úr nemendahópunum.

Liðin safna stigum frá fyrsta degi og fram á fimmtudagskvöldið. Hægt er að fá stig fyrir frammistöðu í námskeiðunum og geta nemendurnir fylgst með framvindu liðs síns á stigatöflu sem hangir uppi á gangi búðanna. Stigakeppnin endar á fimmtudagskvöldinu með Laugaleikunum sem einnig hafa tekið nokkrum breytingum frá upphafi. Að lokinni keppninni eru veitt verðlaun fyrir liðið sem vinnur.

Þess er gætt að liðin séu svipuð í félagslegum og líkamlegum styrk og ef fleiri en einn skóli er í búðunum í einu er passað að hlutfall nemenda úr skólunum séu jöfn í liðunum.

Stigakeppnin gefur aukið tækifæri á að mynda hópastemmningu í liðunum með aukinni samvinnu og samkennd auk þess sem hún nýtist sem ákveðið verkfæri í agamálum. Áhersla er lögð á keppnina sjálfa og gleðina og skemmtunina sem felst í því að vera hluti af hóp en minni áhersla er lögð á hvaða lið vinna og tapa.

Frá upphafi hafa Ungmennabúðirnar boðið upp á gistinguna, dagskrána og fullt fæði fyrir nemendur. Reynt hefur verið að hafa verðið hóflegt svo það sé öllum mögulegt að njóta þess sem búðirnar eiga upp á að bjóða.

 

Síðustu ár  
Í áranna rás hefur starf Ungmennabúðanna breyst töluvert þó markmiðin hafi að mestu leyti haldist þau sömu. Námskeiðin hafa tekið breytingum með því starfsfólki, sjálfboðaliðum og gestum sem hafa dvalið í búðunum, þar sem nýjar hugmyndir koma fram og sífellt er leitast við að hafa starfið sem vandaðast. Aukið samstarf við búðir annar staðar í heiminum og aukin tengsl við fræðin sem liggja að baki starfi búða hafa gert starfið sem fram fer í Ungmenna- og tómstundabúðunum að Laugum enn betra.

Áhersla á umhverfismál og heilsueflingu hefur aukist í búðunum undanfarin ár og eru Ungmennabúðirnar núna hluti af Grænfánaverkefni Landverndar og Heilsueflandi skóli. Nemendur og starfsfólk flokka rusl og gefa dýrum bændanna í kring matarafganga úr búðunum. Meistararnir í eldhúsinu á Laugum sjá um að halda öllum söddum og sælum út vikuna með smávegis óhollustu inn á milli, enda er allt gott í hófi og ekkert betra en heitt kakó þegar komið er inn úr kuldanum á veturna. 

Meginstoðir búðanna eru menning, útivist, hreyfing og félagsfærni en undanfarin ár hefur útivist og útivera fengið meira vægi í starfi búðanna og hefur ríkt almenn ánægja með þá þróun. Aukin útivera býður upp á hreyfingu utandyra þar sem hægt er að kynna nemendurna fyrir náttúru landsins og umhverfi staðarins. Á tímum þar sem ungmenni eyða sífellt meiri tíma í tölvum og símum hefur sjaldan verið jafn mikilvægt að sýna þeim hversu mörg ævintýri felast í náttúrunni og að allir hafi tækifæri á að finna sér skemmtun utandyra við þeirra hæfi. Þess er gætt í þeirri útivist þar sem mikillar hreyfingar er krafist að allir fái áskorun við hæfi og að enginn sé þvingaður í eitthvað sem hann ræður ekki við.

Nokkur vinsælustu námskeið búðanna hafa skotið upp kollinum undanfarin ár og er þar göglið fremst í flokki. Í göglinu læra nemendur ýmiskonar sirkúskúnstir eins og að snúa diskum á priki, halda boltum á lofti og hjóla á einhjólum. Það er gaman að fylgjast með nemendunum gleyma sér í verkefnunum og spreyta sig á einverju sem þau hafa ekki prófað áður.

Uppbygging þrautabrautarinnar í Lillulundi hófst árið 2011. Hún var byggð upp í áföngum og er í dag orðin heilmikið mannvirki. Brautin bætir heilmiklu við útisvæði Lauga og hefur vakið hrifningu nemenda. Verkefnin í brautinni reyna mikið á samvinnu og það er ánægjulegt að sjá liðsandann í hópum nemenda í slíkum verkefnum.

Stigakeppnin hefur eins og áður segir haldist að mörgu leyti eins í gegnum árin. Aukið hefur þó verið á stemmninguna í hópunum með því að færa nemendum boli og vatnsbrúsa í lit síns liðs.

Sú breyting hefur einnig verið undanfarin ár að sjálfboðaliðar frá öðrum löndum hafa komið og unnið með starfsfólki Ungmennabúðanna. Með þeim hafa komið nýjar hugmyndir og fleiri aðferðir til að hafa vikuna sem besta fyrir nemendur. Eins hefur Jörgen dvalið í búðum Camp adventure, í Þýskalandi í nokkrar vikur og Anna Margrét heimsótt fjölmargar búðir í öðrum löndum.

 

Ungmennabúðirnar í dag 
Enn þann dag í dag eru Ungmennabúðir UMFÍ einu búðirnar með áherslu á tómstundir sem starfræktar eru yfir vetrartímann fyrir skólahópa á Íslandi.

Starfið í dag býður upp á fjölbreytta dagskrá fyrir nemendur þar sem þeir fá tækifæri til að stíga út fyrir þægindarammann, auka færni sína í því að koma fram, auka einbeitingu og vinna saman að sameiginlegum markmiðum. Allir þeir nemendur sem sækja búðirnar heim eiga að geta fundið eitthvað við sitt hæfi og allir eiga að hafa tækifæri til að blómstra. Á Laugarvatni eru allir jafnmikilvægir og vinátta og virðing eru þar í fyrirrúmi enda ekkert pláss fyrir einelti, stríðni og neikvæðni.

Starfsfólk búðanna heldur áfram að þróa nýjar hugmyndir og bæta starfið á sama tíma og viðburðir eins og óvissuferðin og sundlaugapartýið standa alltaf fyrir sínu. Með áhuga, ástríðu og samvinnu hafa búðirnar sannað sig sem ein skemmtilegasta og eftirminnilegasta upplifun sem er í boði fyrir ungmenni á Íslandi í dag.

Hátt í tvöþúsund nemendur, ásamt kennurum, foreldrum eða starfsfólki félagsmiðstöðva, frá yfir fimmtíu skólum víðsvegar á landinu koma nú til dvalar yfir vetrartímann. Fjöldi nemenda sem heimsótt hefur búðirnar frá opnun er því orðinn ansi hár.

Ellefu ár eru nú liðin frá stofnun búðanna og það er ánægjulegt að sjá hversu vel þær hafa fest sig í sessi og hversu vinsælar þær eru hjá unglingunum sem hafa heimsótt þær og hve eftirvæntingarfullir unglingarnir eru sem eiga eftir að koma. Það er von allra sem standa að Ungmennabúðum UMFÍ að þær haldi áfram að vera jafn stór hluti af lífi íslenskra ungmenna og þær hafa verið hingað til og að þar haldi skemmtilegar upplifanir áfram að verða að góðum minningum. Megi næsti áratugur verða enn betri en sá fyrsti.